Stelling
10 bezoekers online.
Minder klachten door hydrotherapie
Door: Loes Swaan
Uit ons F.E.S. Magazine : Velen van u wisten het al uit ervaring en nu is het ook wetenschappelijk aangetoond: hydrotherapie heeft een gunstig effect op de klachten bij fibromyalgie. Als revalidatiearts heb ik nu nog meer redenen om het aan patiënten te adviseren! Een nadeel van veel korte trainingsprogramma’s is dat het mensen daarna niet lukt om de lichaamsbeweging zelfstandig vol te houden. We weten dat zelfs bij topatleten de fitheid al vier weken na het stoppen met sporten afneemt. Het is daarom belangrijk voor mensen met fibromyalgie om lichaamsbeweging zo in te passen in het dagelijks leven dat het vanzelfsprekend wordt.
Een groep onderzoekers uit Spanje
wilde weten of mensen met fibromyalgie
een programma met hydrotherapie
zouden volhouden, wat het
effect was, en of ze na afloop doorgingen
met trainen. Om dit te onderzoeken
deden ze een oproep onder
250 leden (vrouwen van 18 tot 60
jaar) van een regionale afdeling van
de Spaanse F.E.S.. Het op die manier
selecteren van patiënten (alleen
mannen of vrouwen, bepaalde leeftijdsgroepen)
wordt vaker gedaan bij
onderzoek. Zo hoopt men dat de uitkomst
minder afhangt van verschillen
tussen de deelnemers onderling, dan
van de therapie zelf. Er reageerden
68 vrouwen die wilden meedoen. Bij
voorbaat vielen er 8 af omdat ze
naast fibromyalgie ook andere ziekten
hadden, of ook een andere
behandeling volgden. Zo bleven er
60 deelnemers over, die met loting
werden verdeeld over twee groepen.
Het is voor patiënten vaak lastig om
te accepteren dat het lot bepaalt
welke behandeling je krijgt. In dit
onderzoek waren er vast mensen die
hoopten in de hydrotherapiegroep
te komen, of juist in de controlegroep.
Om de uitkomsten zo zuiver
mogelijk te houden mag de voorkeur
van de deelnemer echter niet uitmaken.
Ook wil men altijd weten of de
twee groepen vergelijkbaar zijn op
het moment dat het onderzoek start.
In dit onderzoek was dat het geval
wat betreft leeftijd, body mass index
(lichaamsgewicht in verhouding met
de lengte), duur van de klachten, ernst van de klachten en dagelijkse
bezigheden.
Weinig uitvallers
Het programma in de hydrotherapiegroep was een training van 16 weken, driemaal per week. Het zwembad had water van 32 graden, wat ook in Nederland gebruikelijk is. Er werden oefeningen gegeven gericht op de algemene conditie en oefeningen voor het verbeteren van de spierkracht. De duur van de training werd langzaam opgevoerd in de loop van de weken. Inclusief warming up en cooling down was iedereen op het eind ruim een uur actief. Er waren opvallend weinig uitvallers, wat waarschijnlijk aangeeft dat mensen het prettig vonden. Na afloop van het programma werden de effecten gemeten. De deelnemers van beide groepen (hydrotherapiegroep en controlegroep) werden met elkaar vergeleken. Er is gekeken naar pijngevoeligheid, spierkracht, slapen, mate van angst, concentratieproblemen en de algemene negatieve invloed van de fibromyalgieklachten. De pijngevoeligheid en de spierkracht werden daadwerkelijk getest; de andere onderdelen werden beoordeeld door middel van ingevulde vragenlijsten. De manier waarop de pijngevoeligheid werd bepaald was interessant. Op alle bij fibromyalgie bekende tenderpoints werd druk uitgeoefend met een apparaatje. Dit apparaatje was heel precies ingesteld zodat men de druk goed kon meten. Zo hebben de onderzoekers geteld hoeveel tenderpoints er waren. Er zijn namelijk internationale afspraken bij hoeveel druk we iets een tenderpoint noemen. Als je maar hard genoeg drukt krijgt iedereen natuurlijk pijn, met en zonder fibromyalgie. In de spreekkamer zijn tenderpoints daarom lastig te interpreteren: we weten nooit precies hoeveel kracht we als arts zetten. Menig patiënt zal beamen dat de ene dokter veel hardere handen heeft dan de andere…Resultaat
Het resultaat: de deelnemers uit de hydrotherapiegroep waren er na afloop beter aan toe dan die uit de controlegroep. Zoals verwacht werden de conditie en de spierkracht beter. Ook niet onverwacht: mensen sliepen beter. Meer opvallend is dat ook het concentratievermogen toenam. Het beste nieuws voor mensen met fibromyalgie is denk ik dat de pijngevoeligheid afnam. Dat is tenslotte wat iedereen graag wil. Met dit onderzoek is aangetoond dat pijngevoeligheid in elk geval deels is te beïnvloeden door training. Tot slot hebben de onderzoekers gekeken wat mensen deden na afloop van het programma. Wat bleek: de overgrote meerderheid ging op eigen kosten door met hydrotherapie. Kennelijk hadden zij zoveel voordeel bemerkt dat het haalbaar was om hydrotherapie in te passen in hun dagelijks leven. In de revalidatieprogramma’s zoals wij die geven besteden we altijd aandacht aan lichaamsbeweging na afloop van de revalidatie. Dit onderzoek geeft ons nog een extra argument.Loes Swaan, revalidatiearts Revalidatiecentrum De Trappenberg Lid Medische Advies Raad van de F.E.S.
Munguía-Izquierdo D, Legaz-Arrese A. Assessment of the effects of aquatic therapy on global symptomatology in patients with fibromyalgia syndrome: a randomized controlled trial. Arch Phys Med Rehabil 2008; 89: 2250-57