Ismakogie: je lijf in eigen hand
Bewust bewegen, is de beste beweging
Professor Anne Seidel, Wenen 1900 - 1997
Veel lezers hebben al eens kennisgemaakt met Ismakogie. Door de positieve ervaringen is er samenwerking ontstaan tussen de FES en de Nederlandse Anne Seidel Ismakogie Vereniging. Op de websites is dat al te zien. Nu een artikel over een aantal basisuitgangspunten, de ervaringen van een cursist met fibromyalgie en een paar oefeningen om zelf te doen. Ook een korte toelichting op het vijfentwintigjarige jubileumcongres van de ismakogievereniging waarvoor de FES uitgenodigd is.
Corry Westgeest, docent
Ismakogie is een westerse houding- en bewegingsleer die heel goed past bij de klachten van fybromyalgie. Deze bewegingsleer onderscheidt zich van andere bewegingsprogramma’s doordat het zich richt op alle spieren, je houding bij je werk en je bezigheden tijdens de hele dag.
Uit ervaringen van mensen met fibromyalgie blijkt dat pijn minder wordt, bewegen weer energie geeft en plezierig wordt. Ismakogie kun je overal toepassen want je hebt geen apparatuur en geen speciale kleding nodig. De oefeningen kunnen zittend, staand en liggend gedaan worden en zijn (in bed) een fijn begin van de dag.
Corry Westgeest heeft jarenlang gewerkt als verpleegkundige, maatschappelijk werkende en zorgmanager. Door overbelasting gedeeltelijk arbeidsongeschikt, reuma en atrose, raakt zij bij haar zoektocht naar de geschiktste therapie 2002 geïnspireerd door Ismakogie. De rustige bewegingen en de vertaling naar de dagelijkse activiteiten noemt zij een uitstekend middel tegen de hektiek van alledag. Met veel enthousiasme volgde zij de vakopleiding en geeft sinds enige jaren trainingen aan groepen en individuele personen.
Wat is Ismakogie
De naam Ismakogie is een afkorting van een zin die voluit de essentie van de leer aangeeft, zie kader 1. Oefeningen richten zich op de beïnvloedbare spieren, niet op de grote spieren maar op de kleinere en dieper gelegen spieren. De oefeningen zijn heel klein en soms zelfs onzichtbaar, daardoor kan men zelf het beste voelen of de juiste spieren, goed gebruikt worden. Ismakogie wordt ook wel een ontdekkingsreis door het lichaam genoemd. Het gevoel voor het eigen lichaam is belangrijk om je grenzen te bepalen en aan te geven wat goed is voor jouw eigen lichaam.
Zachte spiertraining
Iedere beweging bestaat uit het langzaam aanspannen en langzaam loslaten van de spierspanning. Het loslaten of terug laten vloeien van de spierkracht is erg belangrijk voor verbetering van de spierwerking. Ismakogie is een samenwerkingsspel tussen de strek- en buigfuncties van spieren. Hele kleine bewegingen noemen we veren en wiegen. De wisselende spierspanningen zijn te zien in de kringen van het Ismakogielogo. Zij symboliseren de gewenste natuurlijke, ritmisch-wiegende beweging in het lichaam, die herstelend werkt en het lichaam tot rust brengt.
Werking ‘van top tot teen’
Grondlegster professor Anne Seidel ontdekte als eerste dat met een bepaalde houding en door oefeningen een kettingreactie in de spieren in gang gezet kan worden waardoor nagenoeg alle spieren bij één beweging betrokken worden, ook de gezichtsspieren! We noemen dit de lengtestrekking. In het begin wordt deze ingezet vanuit de voeten, dit noemen we versterking van het bodemcontact. Later kan deze lengtestrekking ook ontwikkeld worden vanuit andere spieren.
Naar lichaamseigen mogelijkheden
De lichaamsbouw, de aanhechtingplaatsen, de dikte, de werking van spieren, de samenwerking van spieren met het zenuwstelsel e.d. zijn per persoon verschillend, waardoor mensen niet allemaal hetzelfde kunnen. In verband met de gewenste doorstroming van de spierspanning, de lengtestrekking, is het belangrijk dat men zelf voelt op welke manier de gewenste doorstroming van de spierspanning het beste verloopt.
Wat kun je bereiken?
Door stap voor stap te oefenen worden spieren, gewrichten en banden die de gewrichten bij elkaar houden beweeglijk en sterker. Bewegingen worden soepeler, effectiever en krachtiger. Doordat bewegingen de bloedcirculatie, het lymfesysteem, de organen en de ademhaling beïnvloeden, verbetert je algehele conditie.
Ismakogie is ook een mentale spiertraining, omdat bewegingen bewust worden uitgevoerd en door gedachten worden begeleid. Het is wetenschappelijk bewezen dat bewegingen die zelfs alleen in gedachten uitgevoerd worden al effect hebben op het lichaam.
Dit samenspel van lichaam en geest geeft een goed gevoel, dit straal je ook uit.
Een uniek resultaat is de versterking van de gezichtsspieren, waardoor rimpels zoveel mogelijk voorkomen of minder worden en het gezicht een actieve uitstraling krijgt.
De basis-oefen-houding
‘Recht’ is een belangrijk woord bij de houding. Voorkom dat je je armen en benen verstrengeld en/of onder de stoel schuift, dat je onderuit zit of met de ellebogen op tafel hangt, op één been staat enzovoort. Met deze houdingen wordt niet alleen de spierstroming geblokkeerd maar worden ook vaten afgeknepen en de verkeerde spieren gebruikt. Om dit te voorkomen is er veel aandacht voor de basishouding.
Het ABC van de basis-oefen-houding:
A Je gaat voorop de stoel of kruk zitten waardoor de benen vrij heen en weer kunnen bewegen en je rompspieren actief zijn.
B Je gaat zitten met rechte hoeken, tussen voorvoet en scheenbeen, bij het kniegewricht, bij het heupgewricht en tussen de hals en de kin, zie afbeelding.
C Je zet de hielen iets dichter bij elkaar dan de voorvoet en de knieën houden we net niet tegen elkaar, zie afbeelding
Zo wordt het lichaam goed ondersteund en kan de spierspanning ingezet worden en doorstromen, zit je recht op je zitbeenknobbels en wordt je hoofd gedragen.
Als we in rust in de basisoefenhouding zitten, proberen we niet té gespannen te zitten. Om spieren aan te kunnen spannen, is rust in de spieren nodig. Ook is het belangrijk om de spierspanning ‘op tijd’ terug te laten vloeien, zeker om pijn te voorkomen!
- Oefening 1: Voel wat de basishouding voor jou betekent
Ga in de basisoefenhouding zitten. Let op het ABC.
Voel of je voeten je lichaam ondersteunen. Voel hoe dit verandert door verplaatsing van je voeten.
Tip: Observeer hoe mensen zitten en staan. Kijk wat je zelf beter niet kunt doen. Kijken is ook leren.
-
Oefening 2: Veer je hielen tegen de grond
Ga in de basisoefenhouding zitten. Let op het ABC.
Veer de hielen, eerst één voor één en dan allebei zachtjes tegen de grond. Veren is langzaam wat meer spierspanning maken en dat ook weer loslaten. Bij herhaling ontstaat er een ritme waarop andere spieren mee (gaan) bewegen.
Voel met je handen of de spieren van je bovenbenen, van je buik, van je rug, van je nek, van je gezicht mee(gaan)werken.
-
Oefening 3: Veer je voorste voetsteunpunten in de grond
Je zit in de basisoefenhouding. Let op het ABC.
Veer de voorste voetsteunpunten, eerst van de ene dan van de andere voet en dan van beide voeten, tegen de grond zie afbeelding.
Voel met je handen welke spieren er mee(gaan)werken. De nadruk ligt nu meer op de voorkant van je lichaam.
-
Oefening 4: Veer afwisselend de hielen en de voorste voetsteunpunten in de grond. Eerst de voeten samen, dan de voeten om en om
Deze bewegingen stimuleert vooral de doorbloeding in de benen.
- Oefening 5: Gaan staan (is een zware oefening, voorzichtig)
Je zit in de basisoefenhouding. Let op het ABC.
Schuif één voet naar achteren. Je veert de hiel van de achterste voet naar de grond en voelt dat je omhoog gaat. Houd je rug recht zodat de bekkenbodem-, rug- en buikspieren optimaal meetrainen. Onze handen kunnen helpen door een tillende beweging te maken op het moment dat we omhoog gaan (bijvoorbeeld een theeblad optillen).
Voel met je handen welke spieren mee(gaan)werken.
Opmerking: Als de oefening te zwaar is, oefen dan eerst het naar de grond veren van de hiel (en).
Voel hoe je lichaam over de hele lengte langer en smaller, korter en breder wordt.
Opmerking: Gaan staan en gaan zitten doen we op een dag vaak. Dit is een prima oefening o.a. voor de bekkenbodem en de sluitspieren.
- Oefening 6. Kinderschwung
Je staat. Let op A en de rechte hoeken tussen voorvoet en scheenbeen, en tussen hals en kin.
Je begint vanuit de voeten om je as te draaien waarbij je armen vrij meebewegen. Je kunt de beweging groter en kleiner maken.
Voel welke spieren meewerken en voel het verschil tussen groot en klein.
Je voelt dat je ontspant en dat de gewrichten weer op de juiste plek komen.
De naam van deze oefening is ontleend aan het draaien wat kinderen ook vaak staan te doen. Een fijne beweging tegen spanningsklachten en vermoeidheid.
- Oefening 7. Bovenbenen optillen
Je staat. Let op A en de 2 rechte hoeken, zie oefening 6.
Je veert één voet tegen de grond. Door verandering van de zwaartekracht gaat het andere been makkelijker omhoog. Je kunt dit nog makkelijker maken door op het bovenbeen een denkbeeldig touwtje vast te maken en dit met je hand aan de kant van het been dat omhoog gaat, omhoog te veren.
Wissel het been. Het bewaren van je balans is training, begin daarom klein.
Voel welke spieren er mee gaan doen. Deze oefening bevordert de stabiliteit van de romp en de kracht van de sluitspieren ( goede oefening o.a. voor het evenwicht, lopen en tegen incontinentie).
- Oefening 8. Vingers langmaken
Je staat. Let op A en de 2 rechte hoeken, zie oefening 6.
Je maakt langs je lichaam je vingers lang en laat de spierspanning weer terugvloeien. Verplaatst de handen naar achteren en naar voren.
Voel de strekking in je lichaam en het verschil met verplaatsing van je handen.
Opmerking: De handen hebben veel invloed, zij doen nagenoeg bij iedere beweging mee. Handen kunnen ook bewegingen in gang zetten. Lopend gaat dit heel snel vanzelf.
- Oefening 9: Wiegen
Je staat. Let op A en de 2 rechte hoeken, zie oefening 6.
Verplaats je gewicht afwisselend naar de hielen en je voorste steunpunten. Sta niet te stijf, probeer te wiegen op je ademhaling. Maak de beweging afwisselen groot en klein.
Voel hoe welke spieren zich wisselend verstevigen. Voel of je op de steunpunten staat. Wil je je wervelkolom iets meer strekken, veer dan je lendenwervels (iets) naar achteren. Je voelt dat je hoofd zachtjes mee beweegt.
Tip: Dit is een prima beweging als je lang moet staan.
Boeken
Wilt u meer weten ? Er zijn drie boeken: ‘Vitaal en mooi met Ismakogie’, ‘De actieve bekkenbodem’ en ‘Heel je rug’. Deze zijn geschreven door Elly Hoekstra en Doke van der Neer. Beiden zijn al jaren docent. Kijk op de website
www.ismakogie.nl
Les nemen?
De beste training is een cursus. Dit kan in groepen of individueel. De groepscursussen starten doorgaans in september en januari. Of er in jouw plaatst lesgegeven wordt, kun je zien op de website
www.ismakogie.nl.
Jubileumcongres beroepsvereniging
De Nederlandse Anne Seidel Ismakogie Vereniging bestaat dit jaar 25 jaar. Dit wordt gevierd met een jubileumcongres. Belangstellenden zijn van harte welkom. De FES staat op dit congres met een informatiestand. Kijk voor het programma en aanmelding op de sites van beide verenigingen.
Meer informatie en contact
Voor algemene informatie www.ismakogie.nl
Voor contact over dit artikel www.ismakogieCW.nl
Betekenis Ismakogie
De leer van het ideale bewegingsritme van alle beïnvloedbare spieren in het dagelijks leven naar lichaamseigen mogelijkheden.
In het duits:
I =Ideale
S = Schwingungsrhythmik
M = Muskeln
A = Alltagsleben
K =Korpereigenen
O =Odnungsgestze
GIE =Fur Lehre
Ervaringen met Ismakogie
Ismakogie, een verrijking
Sinds een jaar weet ik dat ik Fibromyalgie heb. Ik ben toen direct de cursus "Fibromyalgie en hoe verder" via de Thuiszorg gaan volgen.
Aan het einde van de cursus wist ik voor mezelf dat ik een balans moest zien te vinden
tussen werk, beweging en ontspanning.
Die ontspanning heb ik gevonden in Ismakogie. Ismakogie is voor mij een moment van totale ontspanning, doordat je geen tijd hebt om aan aardse dingen te denken. Door hele kleine oefeningen te doen op het ritme van je ademhaling en dan in je lichaam te voelen, te luisteren waar je nog meer reactie ervaar. Hierdoor word je steeds bewuster van je hele lichaam. Door deze bewustwording merk je bijv. dat je met tanden poetsen, schrijven of auto rijden al snel teveel spieren aanspant. (vooral toch de schouders). Vooral met fibromyalgie is ontspanning heel belangrijk. Soms denk je dat je ontspannen bent, maar als je dan goed voelt en goed ademt, voel je toch je schouders weer zakken, dus ontspannen.
Dit voorbeeld is zoooo klein, dat je je kunt voorstellen, als je dit de hele dag kan toepassen, wat een winst je kunt boeken.
Natuurlijk kost dit in het begin veel tijd om zo met jezelf bezig te zijn, maar al snel merk je dat het steeds meer automatisch gaat. Zo werkt het natuurlijk je hele lichaam door.
Gewoontes zitten meestal al lang in je systeem, dingen te veranderen kost altijd tijd.
Ismakogie werkt/is
- heel ontspannend
- verwarmd je lichaam
- leidt je af van alle andere gedachten
- bewustwording van je spieren in heel je lichaam
- een moment echt voor jezelf
Van mezelf ben ik geen type die snel in de stress raakt maar door de cursus (24 lessen) heb ik toch een soort innerlijk rust gekregen. Dit voelt heel gelukzalig.
Ismakogie ervaar ik daardoor zeer zeker als een verrijking.
Karla de Ruiter, 45 jaar
Barneveld