Nieuws

Terug

National Geographic: 'De anatomie van pijn'

– 01 januari 2020

Wetenschappers ontsluieren het mysterie van pijn en experimenteren met nieuwe behandelmethoden.

In de januari-editie van het magazine National Geographic staat een artikel over de anatomie van pijn en hoe het werkt.

Ruim dertig jaar geleden werd Tom Norris vanwege kanker bestraald in zijn liesstreek en zijn linkerheup. De kanker verdween en kwam niet meer terug. Maar Norris bleef kampen met een stekende pijn vanuit zijn heup die via zijn ruggengraat doorstraalde tot aan zijn nek.

Sindsdien is er geen dag geweest dat de inmiddels zeventigjarige Norris géén pijn had. Het kostte hem zijn baan als vliegtuigmonteur bij de Amerikaanse luchtmacht. Op slechte dagen is de pijn zo hevig dat hij zijn bed niet uit komt. Op zijn beste dagen krijgt hij simpele dingen, zoals even het vuilnis buiten zetten, niet voor elkaar. En soms is de pijn zo overweldigend dat hij amper lucht krijgt. ‘Dan is het net alsof ik verdrink.’

Norris doet zijn verhaal thuis in een buitenwijk van Los Angeles, vanaf een ligbank met kussens, waarop hij afwisselend zit en gestrekt ligt. Hij is een lange, aardige man, die zijn pijn heeft leren verbergen achter een stalen gezicht. Niet één keer zie ik hem een spiertje vertrekken.

Toen de pijn zijn leven begon te overheersen, had Norris er baat bij om erover te praten. Na verloop van tijd werd hij een spreekbuis voor mensen met chronische pijn en richtte hij een praatgroep op voor lotgenoten. Tegelijkertijd is hij dertig jaar lang blijven zoeken naar iets wat hemzelf hielp. Een tijdlang slikte hij fentanyl, een sterke opioïde die de pijn dempte, maar met als bijeffect dat hij ‘gevloerd was en totaal van de wereld’. Ook probeerde hij acupunctuur, wat enige verlichting gaf, en bijensteken, magneettherapie en gebedsgenezing, wat geen van drieën iets uithaalde. Nu houdt hij het bij fysiotherapie om mobiel te blijven en steroïdeninjecties in zijn ruggengraat ter kalmering van zijn ontstoken zenuwen.

Terwijl hij onder het mes gaat, speelt Brent Bauer het virtual­realityspel SnowWorld tegen de pijn. De ...

Norris is bepaald niet de enige: alleen al in de VS leven vijftig miljoen mensen met chronische pijn; wereldwijd zijn dat er vele malen meer. De oorzaken zijn heel verschillend, van kanker en diabetes tot neurologische ziekten en andere kwalen. Maar allemaal hebben ze één ding gemeen: hun leven is ontwricht door hun lichamelijk lijden, af en toe of permanent. Sommige kankerpatiënten houden zulke zware, hardnekkige pijn over aan de chemotherapie dat ze liever stoppen met de behandeling en sterven.

De tol van chronische pijn wordt de laatste jaren steeds zichtbaarder. Sinds artsen eind jaren negentig opioïden als oxycodon tegen pijn gingen voorschrijven, zijn honderdduizenden Amerikanen verslaafd geraakt aan deze medicijnen, die behalve als pijnstiller soms ook als genotsmiddel werken. Maar ook nu we de risico’s kennen, zijn er nog steeds veel mensen afhankelijk van opioïden, deels bij gebrek aan alternatieven. Want er zijn al decennialang geen nieuwe effectieve pijnstillers ontwikkeld.

Het misbruik van opioïden, die idealiter kortstondig worden gebruikt tegen acute pijn, heeft in de Verenigde Staten epidemische vormen aangenomen. In 2017 kampten volgens een schatting van de National Survey on Drug Use and Health naar schatting 1,7 miljoen Amerikanen met een verslaving die ooit begon met een doktersrecept. Elke dag sterven in de VS zo’n 130 mensen aan een overdosis opioïden, een triest cijfer waarin zowel legale pijnstillers als heroïne en vergelijkbare drugs zijn meegenomen.

De zoektocht naar de biologie van pijn en naar betere behandelmogelijkheden van chronische pijn is dus urgenter dan ooit. Onderzoekers krijgen een steeds gedetailleerder beeld van de manier waarop pijnprikkels door de gevoelszenuwen worden doorgegeven aan de hersenen en hoe die de pijn vervolgens voelen. Ook is er steeds meer bekend over de rol van bepaalde genen bij de regulering van pijn, wat mede verklaart waardoor pijnbeleving en -tolerantie zo sterk kunnen verschillen.

Lees verder

Vragen?

Fibromyalgielijn:
035 - 621 22 23
Overige vragen? Bel:
035 - 622 06 12
Contact of volg FES:

Contact